Phần đọc hiểu (4 điểm). Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
“Olympic 2024 khép lại sau lễ bế mạc diễn ra vào rạng sáng 12.8 (giờ Việt Nam). Cuộc vui của thể thao thế giới vào mùa hè 2024 đã khép lại cùng lời hẹn tại Los Angeles 2028, nhưng dư âm của những cuộc tranh tài tại Paris sẽ còn được nhớ và bàn luận trong một thời gian nữa.
Thời gian ở Olympic 2024 được ví như “bị bóp méo”. Khi xem giờ trên một chiếc đồng hồ analog, đơn giản chỉ là 12 số và 3 kim. Nhưng Thế vận hội đặt ra một câu đố hóc búa: Nếu giữa mỗi số đó có rất nhiều số nhỏ hơn thì sao? Và nếu giữa các số nhỏ hơn, có hàng trăm số khác thì sao? Thì đó là hình ảnh thời gian đối với nhiều vận động viên Olympic, những người mà thành công hay thất bại được xác định bằng những chỉ số nhỏ một cách tàn nhẫn.
Vận động viên chạy nước rút người Mỹ, Noah Lyles giành chiến thắng ở nội dung chạy nước rút 100m nam nhanh hơn người đứng thứ hai 0,005 giây. Nếu chậm hơn một cái chớp mắt, thường được tính là kéo dài 1 phần 10 giây, anh sẽ về đích thứ 7.
Tất nhiên, tốc độ là một phần của cuộc thi. Chúng ta nói về thời gian tốt nhất, thời gian để đánh bại. Nhưng phút chứa vô số phân số mà não người có thể phải vật lộn để hiểu. Kenny Bednarek của Mỹ giành Huy chương Bạc sau khi chạy 200m trong 19,62 giây; Letsile Tebogo của Botswana giành Huy chương Vàng khi về đích nhanh hơn 0,16 giây. Những phần trăm giây đó thực sự rất nhỏ, nhưng chúng đã tạo ra sự khác biệt rất lớn trong trải nghiệm của 2 người.
Một số vận động viên thậm chí còn phủ nhận việc chú ý đến đồng hồ, và điều đó có lý: Họ không ở đó để suy ngẫm về những thăng trầm của thời gian. Công việc của họ chỉ đơn giản là về đích trước bất kỳ ai khác. (…)
Đuổi theo thời gian chính xác là những gì họ làm, ngày này qua ngày khác. Và biên độ thì nhỏ đến mức đáng kinh ngạc. Quincy Hall của Mỹ, Matthew Hudson-Smith của Anh và Muzala Samukonga của Zambia đều chạy 400m trong 43 giây, với chỉ 4 phần trăm giây ngăn cách thời gian giành Huy chương Vàng của Hall với Hudson-Smith ở vị trí thứ hai. Samukonga đứng thứ ba với chỉ 3 phần 10 giây sau Hudson-Smith.”
(Trích “Olympic 2024 và chuyện đua với thời gian”, Tam Nguyên, báo laodong.vn/thethao, ngày 13/08/2024)
Câu 1. Thế vận hội đặt ra câu hỏi hóc búa nào?
Câu 2. Chỉ ra các yếu tố tự sự, nghị luận và biểu cảm trong đoạn trích.
Câu 3. Thông tin chính của văn bản là gì?
Câu 4. Anh chị hiểu như thế nào về ý kiến của tác giả: “Đuổi theo thời gian chính xác là những gì họ làm, ngày này qua ngày khác. Và biên độ thì nhỏ đến mức đáng kinh ngạc”
Câu 5. Anh chị rút ra được bài học gì từ văn bản trên?
Đáp án
Câu 1. Thế vận hội đặt ra câu hỏi hóc búa nào?
→ “Nếu giữa mỗi số đó có rất nhiều số nhỏ hơn thì sao? Và nếu giữa các số nhỏ hơn, có hàng trăm số khác thì sao?”
Câu 2. Các yếu tố được sử dụng trong đoạn trích:
- Tự sự: Kể lại tiến trình và kết quả thi đấu của các vận động viên (ví dụ: Noah Lyles thắng 0,005 giây).
- Biểu cảm: Bày tỏ sự ngưỡng mộ trước nỗ lực và thành tích của vận động viên (“biên độ thì nhỏ đến mức đáng kinh ngạc”).
- Nghị luận: Bàn luận về ý nghĩa thời gian trong thể thao (“Họ không ở đó để suy ngẫm về những thăng trầm của thời gian…”).
Câu 3. Thông tin chính của văn bản là gì?
→ Văn bản đưa ra thông tin và bàn luận về vấn đề thời gian đối với các vận động viên thi đấu tại Olympic 2024 ở Paris.
Câu 4. Hiểu như thế nào về ý kiến: “Đuổi theo thời gian chính xác là những gì họ làm, ngày này qua ngày khác. Và biên độ thì nhỏ đến mức đáng kinh ngạc”?
→ Các vận động viên phải luyện tập không ngừng để rút ngắn thời gian thi đấu, từng phần nghìn giây đều có thể quyết định thành tích. Cuộc đua với thời gian là khắc nghiệt, đòi hỏi sự kiên trì, chính xác và không được phép chậm trễ.
Câu 5. Bài học rút ra từ văn bản:
→ Sống trọn vẹn từng phút giây, không để lãng phí thời gian. Nỗ lực tiến bộ mỗi ngày, dù là những thay đổi nhỏ. Những điều tưởng chừng nhỏ bé có thể tạo ra khác biệt lớn. Cuộc sống là một hành trình khốc liệt, cần sự cố gắng không ngừng.
Thông tin về tác giả
Tam Nguyên là cây bút chuyên viết về thể thao, xã hội và văn hóa trên báo Lao Động – một trong những tờ báo uy tín tại Việt Nam. Bài viết “Olympic 2024 và chuyện đua với thời gian” thể hiện góc nhìn nhân văn và sâu sắc về nỗ lực của các vận động viên trong hành trình chinh phục từng tích tắc, đồng thời khơi gợi suy ngẫm về giá trị của thời gian trong cuộc sống.
5 câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao thời gian lại trở thành yếu tố quyết định trong thể thao đỉnh cao?
→ Vì thành tích thi đấu được đo bằng từng phần nghìn giây, chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể thay đổi thứ hạng và cơ hội của vận động viên.
Câu 7. Theo anh/chị, điều gì giúp các vận động viên vượt qua áp lực thời gian?
→ Sự kiên trì luyện tập, tinh thần thép, chiến lược thi đấu hợp lý và niềm tin vào bản thân.
Câu 8. Anh/chị có nghĩ rằng thời gian cũng là thước đo trong cuộc sống thường ngày không?
→ Có. Thời gian là tài sản quý giá, việc sử dụng hiệu quả từng phút giây sẽ giúp con người đạt được mục tiêu và sống ý nghĩa hơn.
Câu 9. Làm thế nào để mỗi người có thể “đua với thời gian” trong cuộc sống?
→ Cần lập kế hoạch rõ ràng, ưu tiên việc quan trọng, tránh trì hoãn, và luôn giữ tinh thần chủ động, tích cực.
Câu 10. Theo anh/chị, có nên so sánh thành công của mình với người khác qua “thời gian đạt được” không?
→ Không nên. Mỗi người có hành trình riêng, quan trọng là sự tiến bộ và nỗ lực cá nhân, không phải tốc độ so với người khác.
