Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Bà Tôi
Câu 1: Hình ảnh “gạo còn hai ống chia đều thảo thơm” gợi cho em cảm nhận gì về người bà?
Hình ảnh “gạo còn hai ống chia đều thảo thơm” cho thấy hoàn cảnh nghèo khó của gia đình, nhưng đồng thời cũng thể hiện tấm lòng rộng lượng và nhân hậu của người bà. Dù chỉ còn ít gạo, bà vẫn chia sẻ với người hành khất một cách chân thành, không toan tính. Đây là biểu hiện của lòng vị tha, của tình người sâu sắc trong đời sống thường nhật. Người bà hiện lên vừa giản dị, vừa cao quý trong cách sống và ứng xử.
Câu 2: Vì sao tác giả lại chọn hình ảnh “chiếc chổi rơm” để nhường khách ngồi?
Chiếc chổi rơm là vật dụng đơn sơ, mộc mạc, thường không được dùng làm chỗ ngồi, nhưng trong hoàn cảnh nghèo khó, đó lại là thứ quý giá nhất mà bà có thể dành cho khách. Việc nhường chiếc chổi rơm thể hiện sự hiếu khách, sự kính trọng và lòng trân quý của bà đối với người hành khất. Hành động ấy tuy nhỏ nhưng chan chứa tình cảm và sự tử tế. Nó làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của người bà trong hoàn cảnh thiếu thốn.
Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu thơ “Thầm hai tiếng gậy tụng trong nắng chiều”?
Câu thơ gợi hình ảnh hai người già – bà tôi và người hành khất – cùng chống gậy, cùng lặng lẽ chia sẻ một khoảnh khắc đời thường đầy xúc động. “Gậy tụng” không chỉ là tiếng gậy chạm đất, mà còn như tiếng lòng, tiếng thầm thì của sự đồng cảm giữa hai số phận. Trong ánh nắng chiều, âm thanh ấy trở nên thiêng liêng, như một lời cầu nguyện cho tình người. Câu thơ mang tính biểu tượng, giàu chất thơ và chiều sâu nhân văn.
Câu 4: Em rút ra bài học gì từ cách ứng xử của người bà trong bài thơ?
Từ cách ứng xử của người bà, em học được bài học về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tình người trong cuộc sống. Dù nghèo khó, bà vẫn mở lòng với người xa lạ, thể hiện sự bao dung và tử tế. Điều đó cho thấy rằng giá trị con người không nằm ở vật chất, mà ở cách sống và cách đối xử với người khác. Em nhận ra rằng lòng tốt luôn có thể được trao đi, dù trong hoàn cảnh nào, và chính điều đó làm nên vẻ đẹp của cuộc đời.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Bà Tôi (Kao Sơn)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Bà hành khất đến ngõ tôi
Bà tôi cung cúc ra mời vào trong
Lưng còng đỡ lấy lưng còng
Thầm hai tiếng gậy tụng trong nắng chiều.
Nhà nghèo chẳng có bao nhiêu
Gạo còn hai ống chia đều thảo thơm
Nhường khách ngồi chiếc chổi rơm.
Bà ngồi dưới đất mắt buồn ngó xa…
Lá tre rụng xuống sân nhà
Thoảng hương nụ vối…chiều qua….cùng chiều.
(Bà Tôi – Kao Sơn, dẫn theo nguồn http://baohinhbinh.org.vn)
Câu 1 .Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ?
Câu 2 .Tìm từ đồng nghĩa với từ hành khất.
Câu 3 .Chỉ ra biện pháp tu từ trong câu thơ thứ ba: Lưng còng đỡ lấy lưng còng
Câu 4 . Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong hai thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ gì?
HƯỚNG DẪN CHẤM
| 1 | Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ? |
| PTBĐ chính: Biểu cảm | |
| 2 | Tìm từ đồng nghĩa với từ hành khất. |
| Từ đồng nghĩa với từ “Hành khất” : ăn xin, ăn mày (chỉ những người sa cơ lỡ bước phải đi xin ăn nhờ vào sự bố thí của thiên hạ để duy trì sự sống.)
(Ở bài thơ tác giả dùng từ hành khất (từ Hán Việt) một cách trang trọng đã cho người đọc thấy một lối ứng xử hết sức nhân văn giữa bà tôi và người ăn xin.) |
|
| 3 | Chỉ ra biện pháp tu từ trong câu thơ thứ ba: Lưng còng đỡ lấy lưng còng |
| Biện pháp tu từ trong câu thơ “Lưng còng đỡ lấy lưng còng”: hoán dụ Hoặc Điệp ngữ “Lưng còng” (1 trong 2 biện pháp này đều đúng): khắc họa được chân dung già nua, nhọc nhằn có phần tội nghiệp của hai người bạn già. | |
| 4 | Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong hai thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ gì? |
| Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong bài thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ về tình người, lòng nhân ái của người bà đối với người ăn xin. Đó là nét đẹp tinh thần rất cần phải được trân trọng, nâng niu, giữ gìn và nhân lên. |
