Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Máu và hoa của Tố Hữu
Câu 1: Hình ảnh “mùa đông thế kỷ chuyển sang xuân” mang ý nghĩa gì?
→ Câu thơ gợi sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước sau thời kỳ dài đau thương, chiến tranh. Mùa xuân tượng trưng cho sự hồi sinh, hy vọng và khởi đầu mới đầy tươi sáng.
Câu 2: Vì sao tác giả sử dụng hình ảnh “sen thơm ngát giữa đầm” để nói về dân tộc Việt Nam?
→ Sen là biểu tượng của sự thanh cao, trong sạch. Hình ảnh này thể hiện phẩm chất kiên cường, nhân hậu và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam dù sống trong hoàn cảnh khắc nghiệt.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “Chúng muốn đốt ta thành tro bụi / Ta hoá vàng nhân phẩm, lương tâm”? Tác dụng?
→ Biện pháp đối lập. Tác dụng là làm nổi bật sự tương phản giữa âm mưu hủy diệt của kẻ thù và sức sống mãnh liệt, phẩm giá cao đẹp của dân tộc ta.
Câu 4: Qua hình ảnh “Chân Trường Sơn đạp sóng Thái Bình”, em cảm nhận được điều gì?
→ Câu thơ thể hiện sức mạnh phi thường của con người Việt Nam. Hình ảnh ấy gợi niềm tự hào về tinh thần chiến đấu, vượt qua mọi thử thách để bảo vệ đất nước.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về lòng yêu nước?
→ Lòng yêu nước không chỉ là cảm xúc mà còn là hành động, là sự hy sinh và kiên cường trước mọi thử thách. Nó là nguồn sức mạnh giúp dân tộc vượt qua đau thương để vươn lên rực rỡ như hoa nở từ máu.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Máu và hoa được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Điện Biên năm 2025 2026
Đọc đoạn trích:
| Khao khát trăm năm, mãi đợi chờ
Hôm nay vui đến, ngỡ trong mơ Một trời êm ả, xanh không tưởng Mặt đất bình yên giấc trẻ thơ.
Đây cuộc hồi sinh, buổi hoá thân Mùa đông thế kỷ chuyển sang xuân Ôi Việt Nam! Từ trong biển máu Người vươn lên, như một thiên thần!
Thế này chăng? Thuở xưa hoang dã Chàng Sơn Tinh thắng giặc Thuỷ Tinh Càng dâng nước, càng cao ngọn núi Chân Trường Sơn đạp sóng Thái Bình.
Chúng muốn đốt ta thành tro bụi Ta hoá vàng nhân phẩm, lương tâm Chúng muốn ta bán mình ô nhục Ta làm sen thơm ngát giữa đầm. |
(Trích Máu và hoa, Tố Hữu1, in trong tập Máu và hoa, NXB Quân đội nhân dân)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Tìm hình ảnh, từ ngữ thể hiện niềm vui lớn của non sông đất nước qua khổ 1.
Câu 3. Chỉ ra câu đặc biệt trong khổ 2.
Câu 4. Phân tích biện pháp tu từ so sánh:
Ôi Việt Nam! Từ trong biển máu
Người vươn lên, như một thiên thần!
Câu 5. Nêu cảm hứng chủ đạo của văn bản.
Câu 6. Từ bài thơ trên, trình bày suy nghĩ của em về giá trị của hòa bình (8 – 10 câu).
HƯỚNG DẪN CHẤM
1. HƯỚNG DẪN CHUNG
Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Đáp án – Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh việc chỉ quan tâm ý mà cho điểm một cách đơn thuần. Do đặc trưng của môn Ngữ văn, tính chất của đề thi, đặc điểm của kì thi Tuyển sinh vào lớp 10 THPT; trên cơ sở bám sát đáp án – hướng dẫn chấm và bài làm cụ thể của học sinh, giám khảo chủ động, linh hoạt trong vận dụng tiêu chí cho điểm.
Trong quá trình chấm, giám khảo không áp đặt ý kiến chủ quan của người chấm vào việc cho điểm bài thi. Tôn trọng và khuyến khích những bài làm sáng tạo, giàu cảm xúc.
B. ĐÁP ÁN – HƯỚNG DẪN CHẤM
| SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO | KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 |
| TỈNH ĐIỆN BIỆN | NĂM HỌC 2015- 2026 |
Môn: Ngữ văn (Chung)
(Hướng dẫn chấm đề thi chính thức)
(Hướng dẫn chấm có 03 trang)
- HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần xem xét bài làm của thí sinh theo tổng thể tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc, đánh giá học sinh toàn diện về kiến thức, kĩ năng.
- Nếu thí sinh có cách trả lời khác đáp án nhưng đúng thì giám khảo vẫn chấm điểm tương đương với biểu điểm của hướng dẫn chấm thi.
- Giám khảo không quy tròn điểm của từng câu, điểm của bài thi.
- Khuyến khích bài làm của thí sinh: có cách nhìn nhận vấn đề theo quan điểm riêng, tìm tòi, sáng tạo riêng.
- Giám khảo căn cứ vào tình hình và chất lượng thực ttế của mỗi bài làm để chấm điểm thích hợp.
- ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I
|
1 | Thể thơ của văn bản: Thể thơ 7 chữ (thất ngôn) | 0,75 |
|
2 |
Từ ngữ, hình ảnh thể hiện niềm vui lớn của non sông đất nước được diễn tả trong khổ 1: vui (đến), ngỡ trong mơ, một trời êm ả, xanh không tưởng; mặt đất bình yên giấc trẻ thơ.
Hướng dẫn chấm: – Học sinh tìm được 02 từ ngữ, hình ảnh trở lên 0,75 điểm. – Học sinh tìm được 01 từ ngữ, hình ảnh 0,5 điểm |
0,75 |
|
|
3 |
Câu đặc biệt: Ôi Việt nam!
Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm – Học sinh trả lời không đứng hoặc không trả lời: 0,0 điểm |
0,5 |
|
|
4 |
– Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:
+ Chỉ ra biện pháp tu từ so sánh: Người vươn lên như một thiên thần! + Tác dụng: (1)Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt, làm câu thơ sinh động hấp dẫn, gợi liên tưởng phong phú cho người đọc. (2) Làm nổi bật vẻ đẹp, sức mạnh phi thường, sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt Nam. (3) Thể hiện được niềm xúc động, tự hào sâu sắc của tác giả. Hướng dẫn chấm: – Học sinh nêu được 3 tác dụng như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương 0,75 điểm – Học sinh nêu được 1 tác dụng: 0,25 điểm |
0,25
0,75 |
|
|
5 |
Cảm hứng chủ đạo của văn bản ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam tự hào về phẩm chất, khí phách, sức sống mãnh liệt của dân tộc.
Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 điểm – Học sinh trả lời được 1 ý: 0,5 điểm |
1,0 |
|
|
6 |
Yêu cầu:
+ Hình thức: Đảm bảo cấu trúc và dung lượng của đoạn văn (khoảng 8- 10 câu), diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả. + Nội dung: Học sinh đưa ra quan điểm cá nhân song cần bám sát yêu cầu của đề bài: nêu suy nghĩ của bản thân về giá trị của hoà bình, từ đó rút ra bài học nhận thức và hành động. Lưu ý: Giám khảo linh hoạt khi chấm, khuyến khích bài viết sáng tạo. |
0,25 0,75 |
