ĐỀ ĐỌC HIỂU
ĐỢI MƯA TRÊN ĐẢO SINH TỒN
Chúng tôi ngồi ôm súng đợi mưa rơi
Lòng thắc thỏm niềm vui không nói hết
Mưa đi! Mưa đi! Mưa cho mãnh liệt
Mưa lèm nhèm, chúng tôi chẳng thích đâu
Nhưng không có mưa rào thì cứ mưa ngâu
Hay mưa bụi… mưa li ti… cũng được
Mặt chúng tôi ngửa lên hứng nước
Một giọt nhỏ thôi, cát cũng dịu đi nhiều
Ôi hòn đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu
Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo
Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão
Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, trong đập nhịp tim người
Như đá vững bền, như đá tốt tươi…
Mưa vẫn dăng màn lộng lẫy phía xa khơi
Mưa yểu điệu như một nàng công chúa
Dù mưa chẳng bao giờ đến nữa
Thì xin cứ hiện lên thăm thẳm cuối chân trời
Để bao giờ cánh lính chúng tôi
Cũng có một niềm vui đón đợi…
Đảo Sinh Tồn, quần đảo Trường Sa
Mùa khô 1981 (Trần Đăng Khoa, “Bên cửa sổ máy bay”, NXB Tác phẩm mới, 1985)
Câu 1:
Đoạn trích trên được làm theo thể thơ gì?
A. Thể thơ tự do
B. Thể thơ lục bát
C. Thể thơ bảy chữ
D. Thể thơ tám chữ
Câu 2:
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
A. Những người dân trên đảo
B. Những người lính đảo
C. Những ngư dân trên đảo
D. Những người chiến sĩ bộ đội biên phòng
Câu 3:
Trong bài thơ, những người lính trên đảo Sinh Tồn đang chờ đợi điều gì?
A. Đợi tàu từ đất liền ra đảo
B. Đợi mưa đến
C. Đợi nắng lên
D. Đợi người thân đến thăm
Câu 4:
Giọng điệu của những người lính trong bài thơ như thế nào?
A. Tự trào về hoàn cảnh của mình
B. Vui tươi, lạc quan vượt lên hoàn cảnh
C. Buồn rầu, chờ đợi mưa đến
D. Lo lắng, bất an
Câu 5:
Việc những người lính đợi mưa trên đảo cho thấy điều gì về thiên nhiên nơi đây?
A. Thiên nhiên khắc nghiệt
B. Thiên nhiên hiền hoà
C. Thiên nhiên tươi đẹp
D. Thiên nhiên đầy sức sống
Câu 6:
Qua câu thơ “Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo” đã nói lên phẩm chất gì của những người lính đảo?
A. Sẵn sàng vượt qua nguy hiểm
B. Kiên cường thực hiện nhiệm vụ
C. Kiên cường vượt qua hoàn cảnh thiếu thốn
D. Dũng cảm, lạc quan, yêu đời
Câu 7:
Tâm trạng của những người lính đảo ở 4 câu thơ cuối là gì?
A. Mong chờ mưa đến
B. Vui mừng đón đợi
C. Chờ đợi và tin tưởng
D. Thắc thỏm chờ mưa
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 8. Qua bài thơ, em hiểu gì về vẻ đẹp tâm hồn của những người lính đảo?
Câu 9. Nhận xét về tình cảm của tác giả được thể hiện trong những câu thơ sau:
Ôi hòn đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu
Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo
Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão
Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, trong đập nhịp tim người
Như đá vững bền, như đá tốt tươi…
Câu 10. Bài học sâu sắc nhất với em qua bài thơ là gì? Vì sao? (Trình bày từ 5 – 7 dòng)
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1:
Đoạn trích trên được làm theo thể thơ gì?
A. Thể thơ tự do
B. Thể thơ lục bát
C. Thể thơ bảy chữ
D. Thể thơ tám chữ
Giải thích: Bài thơ không tuân theo quy luật gieo vần truyền thống mà có sự tự do, phóng khoáng, phù hợp thể thơ tự do.
Câu 2:
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
A. Những người dân trên đảo
B. Những người lính đảo
C. Những ngư dân trên đảo
D. Những người chiến sĩ bộ đội biên phòng
Giải thích: Bài thơ tập trung miêu tả tâm trạng và suy nghĩ của những người lính đang canh giữ đảo Sinh Tồn.
Câu 3:
Trong bài thơ, những người lính trên đảo Sinh Tồn đang chờ đợi điều gì?
A. Đợi tàu từ đất liền ra đảo
B. Đợi mưa đến
C. Đợi nắng lên
D. Đợi người thân đến thăm
Giải thích: Bài thơ nhiều lần nhấn mạnh việc họ chờ mưa, dù chỉ là những cơn mưa nhỏ làm dịu mát đảo và giúp cuộc sống bớt khắc nghiệt.
Câu 4:
Giọng điệu của những người lính trong bài thơ như thế nào?
A. Tự trào về hoàn cảnh của mình
B. Vui tươi, lạc quan vượt lên hoàn cảnh
C. Buồn rầu, chờ đợi mưa đến
D. Lo lắng, bất an
Giải thích: Dù cảnh vật khắc nghiệt, những người lính vẫn giữ tinh thần vững vàng, tràn đầy hy vọng và lạc quan.
Câu 5:
Việc những người lính đợi mưa trên đảo cho thấy điều gì về thiên nhiên nơi đây?
A. Thiên nhiên khắc nghiệt
B. Thiên nhiên hiền hoà
C. Thiên nhiên tươi đẹp
D. Thiên nhiên đầy sức sống
Giải thích: Thiếu mưa khiến đảo khô cằn, cho thấy thiên nhiên nơi đây rất khắc nghiệt.
Câu 6:
Qua câu thơ “Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo” đã nói lên phẩm chất gì của những người lính đảo?
A. Sẵn sàng vượt qua nguy hiểm
B. Kiên cường thực hiện nhiệm vụ
C. Kiên cường vượt qua hoàn cảnh thiếu thốn
D. Dũng cảm, lạc quan, yêu đời
Giải thích: Người lính bền bỉ, không bỏ cuộc dù thiếu thốn và gian khó.
Câu 7:
Tâm trạng của những người lính đảo ở 4 câu thơ cuối là gì?
A. Mong chờ mưa đến
B. Vui mừng đón đợi
C. Chờ đợi và tin tưởng
D. Thắc thỏm chờ mưa
Giải thích: Họ không chỉ chờ mà còn tin rằng niềm vui sẽ đến, thể hiện sự hy vọng bền bỉ.
Câu 8: Qua bài thơ, em hiểu gì về vẻ đẹp tâm hồn của những người lính đảo?
- Những người lính đảo mang trong mình tinh thần kiên cường, bất khuất, không ngại gian khổ, vượt qua mọi khó khăn và thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên.
- Họ thể hiện sự bền bỉ, vững vàng như những hòn đá ngàn năm, luôn đứng vững trong gió bão, giữ gìn và bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.
- Bên cạnh đó, những người lính còn có tinh thần lạc quan, yêu đời, biết trân trọng từng khoảnh khắc dù là những điều nhỏ bé như một giọt mưa, một niềm vui giản dị.
- Tình yêu quê hương, lòng trung thành và trách nhiệm với đất nước là nguồn sức mạnh vô tận giúp họ vượt qua mọi thử thách.
- Vẻ đẹp tâm hồn của họ là sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh nội tâm và sự nhẹ nhàng yêu thương quê hương, tạo nên hình tượng người lính không chỉ kiên cường mà còn rất đỗi nhân văn.
Câu 9: Nhận xét về tình cảm của tác giả được thể hiện trong những câu thơ:
“Ôi hòn đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu
Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo
Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão
Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, trong đập nhịp tim người
Như đá vững bền, như đá tốt tươi…”
- Tác giả gửi gắm tình cảm yêu mến sâu sắc đối với hòn đảo Sinh Tồn – một phần thiêng liêng của đất nước, đồng thời cũng là biểu tượng cho sự kiên cường, bất khuất.
- Qua câu thơ, tình cảm dành cho những người lính đảo hiện lên một cách chân thành và ngưỡng mộ: họ là những con người có sức sống mạnh mẽ, bền bỉ như “hòn đá ngàn năm” giữa đại dương rộng lớn đầy thử thách.
- Tác giả còn thể hiện sự trân trọng, tự hào trước tinh thần vượt khó, sự gắn bó máu thịt của người lính với thiên nhiên và đất nước, khiến họ trở thành biểu tượng của sức mạnh và sự trường tồn.
- Giọng thơ tràn đầy cảm xúc, vừa tha thiết vừa trang nghiêm, tạo nên sức lay động mạnh mẽ trong lòng người đọc, khiến ta cảm nhận rõ nét sự vĩ đại của sự kiên trung ấy.
Câu 10: Bài học sâu sắc nhất với em qua bài thơ là gì? Vì sao?
- Bài thơ dạy tôi rằng sự kiên trì, bền bỉ và lòng yêu nước là chìa khóa để vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Những người lính đảo không chỉ chiến đấu với kẻ thù mà còn chiến đấu với thiên nhiên khắc nghiệt, họ là biểu tượng sống cho ý chí thép và tình yêu Tổ quốc thiêng liêng.
- Tôi hiểu rằng, dù hoàn cảnh có khó khăn, thiếu thốn đến đâu, nếu có tâm hồn kiên cường và tinh thần lạc quan, ta vẫn có thể tồn tại và phát triển vững bền như “hòn đá ngàn năm”.
- Bài thơ cũng nhắc nhở tôi về sự biết ơn sâu sắc đối với những người đã và đang âm thầm hy sinh để bảo vệ đất nước, từ đó nâng cao trách nhiệm của bản thân trong việc xây dựng và bảo vệ quê hương.
- Cuối cùng, bài học quan trọng là mỗi người cần giữ cho mình một tinh thần kiên cường, một trái tim yêu thương và luôn lạc quan trong mọi hoàn cảnh, bởi đó là sức mạnh giúp ta vượt lên trên những thử thách khắc nghiệt của đời sống.
