Đọc đoạn trích sau:
[…] Chúng ta hãy biết trân quý vẻ đẹp tâm hồn, bởi đó là yếu tố tiên quyết làm nên giá trị chân chính của một con người. Con người là tổng hòa của vẻ đẹp hình thức bên ngoài lẫn tâm hồn bên trong. Với tôi, vẻ đẹp đáng được nâng niu, trân trọng, được ngưỡng mộ hơn hết vẫn là nét đẹp toát lên từ tâm hồn mỗi người.
Vẻ đẹp tâm hồn là vẻ đẹp tổng hòa của cảm xúc, nhận thức, lý trí và khát vọng; của lòng nhân ái, bao dung thấu hiểu và sẻ chia; của sự chân thành, hiểu biết, thái độ, cách suy nghĩ và sự lắng nghe… trong cuộc sống. Một tâm hồn đẹp giúp ta biết yêu thương, biết sống đẹp, sống có ích. Vẻ đẹp tâm hồn như người ta vẫn nói, tuy nó không có hình hài nhưng thực sự sâu xa và bền vững. Bởi vậy, đó là cái đẹp đáng được quý trọng nhất.
[…] Giống như lớp vỏ bên ngoài, như bình hoa hay một cô búp bê, khi ngắm mãi,(…) ta cũng sẽ thấy chán. Vẻ đẹp hình thức của một con người cũng vậy. Dẫu đẹp, dẫu ấn tượng đến mấy rồi cũng sẽ dễ dàng bị xóa nhòa nếu người đó chỉ là một con người nhạt nhẽo, vô duyên, hay ích kỷ, xấu xa… Nhưng vẻ đẹp tâm hồn thì khác. Nó luôn tạo nên được sức hút vô hình và mạnh mẽ nhất, là giá trị thực sự lâu bền của bản thân mỗi người. Một người có tâm hồn đẹp thì vẻ đẹp tâm hồn sẽ càng tôn vinh, bồi đắp cho vẻ đẹp hình thức của người ấy. Và muốn có được vẻ đẹp tâm hồn, mỗi người cần phải trải qua quá trình rèn luyện, tu dưỡng, học hỏi một cách thường xuyên […].
(Nguyễn Đình Thu, Trích Vẻ đẹp tâm hồn
Nguồn: http://baolaocai.vn/baivietcu/20180918090329544-ve-dep-tam-hon)
Thực hiện các yêu cầu (từ câu 1 đến câu 5)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2. Anh/chị hãy nêu nguyên nhân làm cơ sở để tác giả đưa ra lời phát biểu: “Chúng ta hãy biết trân quý vẻ đẹp tâm hồn”.
Câu 3. Anh/ chị hãy đề xuất cách hiểu nội dung của câu văn: “Một tâm hồn đẹp giúp ta biết yêu thương, biết sống đẹp, sống có ích”.
Câu 4. Nêu tác dụng của phép tu từ liệt kê trong văn sau: “Vẻ đẹp tâm hồn là vẻ đẹp tổng hòa của cảm xúc, nhận thức, lý trí và khát vọng; của lòng nhân ái, bao dung thấu hiểu và sẻ chia; của sự chân thành, hiểu biết, thái độ, cách suy nghĩ và sự lắng nghe… trong cuộc sống”.
Câu 5. Anh/ chị hãy trình bày những việc nên làm để nâng cấp giá trị của bản thân (trả lời trong khoảng 5-7 dòng).
Đáp án
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích:
→ Nghị luận.
Câu 2. Nguyên nhân làm cơ sở cho lời phát biểu “Chúng ta hãy biết trân quý vẻ đẹp tâm hồn”:
→ Vì đó là yếu tố tiên quyết làm nên giá trị chân chính của một con người.
Câu 3. Cách hiểu nội dung câu: “Một tâm hồn đẹp giúp ta biết yêu thương, biết sống đẹp, sống có ích”:
→ Câu văn nhấn mạnh vai trò của vẻ đẹp tâm hồn trong việc định hướng hành vi sống tích cực. Khi có tâm hồn đẹp, con người sẽ biết yêu thương, hành động nhân ái và sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Câu 4. Tác dụng của phép tu từ liệt kê trong câu văn:
→ Giúp câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và cảm xúc. Đồng thời nhấn mạnh sự phong phú, đa dạng và giá trị sâu sắc của vẻ đẹp tâm hồn trong đời sống con người.
Câu 5. Những việc nên làm để nâng cấp giá trị bản thân:
→ Mỗi người cần nhận thức rõ giá trị của chính mình, không ngừng học hỏi, rèn luyện đạo đức, phát triển trí tuệ và thể chất. Đồng thời, cần sống tích cực, yêu thương, biết sẻ chia và luôn hướng đến những điều tốt đẹp để hoàn thiện bản thân mỗi ngày.
Thông tin về tác giả
Nguyễn Đình Thu là một cây bút chuyên viết về các vấn đề đạo đức, lối sống và giá trị con người trong xã hội hiện đại. Ông thường xuyên cộng tác với các tờ báo, tạp chí văn hóa – giáo dục, trong đó có Báo Lào Cai. Bài viết “Vẻ đẹp tâm hồn” của ông là một lời nhắn gửi sâu sắc về việc nuôi dưỡng nội tâm, khơi dậy những giá trị nhân văn và sống có ích trong cuộc sống hiện đại đầy biến động.
5 câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao vẻ đẹp tâm hồn được xem là giá trị bền vững hơn vẻ đẹp hình thức?
→ Vì vẻ đẹp tâm hồn không bị phai mờ theo thời gian, luôn tạo nên sức hút lâu dài và thể hiện bản chất tốt đẹp của con người.
Câu 7. Theo anh/chị, người có tâm hồn đẹp thường có những biểu hiện như thế nào trong cuộc sống?
→ Họ sống chân thành, biết lắng nghe, sẵn sàng giúp đỡ người khác, cư xử tử tế và luôn lan tỏa năng lượng tích cực.
Câu 8. Làm thế nào để rèn luyện và nuôi dưỡng vẻ đẹp tâm hồn?
→ Cần thường xuyên suy ngẫm, học hỏi, sống tử tế, biết yêu thương, tha thứ và không ngừng hoàn thiện bản thân qua từng hành động nhỏ.
Câu 9. Vẻ đẹp tâm hồn có ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ trong xã hội?
→ Nó giúp con người gắn kết, thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau, từ đó xây dựng một xã hội nhân văn, hòa bình và phát triển.
Câu 10. Trong thời đại hiện nay, vì sao việc đề cao vẻ đẹp tâm hồn lại càng trở nên quan trọng?
→ Vì xã hội hiện đại dễ bị cuốn vào vẻ ngoài hào nhoáng, nên việc đề cao tâm hồn giúp con người giữ được giá trị cốt lõi, sống sâu sắc và nhân văn hơn.
