Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào?
Dưới đây là một số câu hỏi đọc hiểu tự luận mới dựa trên văn bản “Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào?”, kèm theo phần trả lời ngắn gọn, súc tích:
Câu 1: Qua lời kể của cậu bé, em nhận thấy sự khác biệt nào giữa cuộc sống của gia đình cậu và người dân trong làng?
Gia đình cậu có điều kiện vật chất đầy đủ như bể bơi, ti vi, đèn điện, nhưng thiếu sự gắn kết và gần gũi. Trong khi đó, người dân trong làng tuy nghèo về vật chất nhưng giàu tình cảm, sống chan hòa với thiên nhiên và cộng đồng.
Câu 2: Chi tiết “chúng ta có ti vi, còn họ dành thời gian cho gia đình và họ hàng” gợi cho em suy nghĩ gì?
Chi tiết này cho thấy sự khác biệt trong cách sử dụng thời gian và giá trị sống. Nó gợi nhắc rằng sự gắn bó, quan tâm giữa người thân quan trọng hơn những thiết bị hiện đại, và rằng tình cảm gia đình là điều không thể thay thế.
Câu 3: Theo em, vì sao người bố lại mỉm cười sau khi nghe con nói “Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào”?
Người bố mỉm cười vì nhận ra con trai đã có một nhận thức sâu sắc và bất ngờ. Câu nói ấy thể hiện sự trưởng thành trong tư duy của cậu bé, khi cậu hiểu rằng sự giàu có không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở giá trị tinh thần.
Câu 4: Văn bản đã sử dụng hình thức đối thoại giữa hai nhân vật. Theo em, hình thức này có tác dụng gì?
Đối thoại giúp câu chuyện trở nên sinh động, gần gũi và dễ tiếp nhận. Qua lời nói của hai nhân vật, người đọc cảm nhận rõ hơn sự chuyển biến trong nhận thức của cậu bé và thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.
Câu 5: Nếu được đặt lại nhan đề cho văn bản, em sẽ chọn nhan đề nào? Vì sao?
Em có thể đặt lại là “Giàu có thực sự” vì nhan đề này thể hiện rõ nội dung và thông điệp của câu chuyện: sự giàu có không nằm ở tiền bạc mà ở tình yêu thương, sự gắn bó và những giá trị tinh thần.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào?
Đọc văn bản sau:
Một ngày nọ, người bố giàu có dẫn cậu con trai của mình thăm thú một ngôi làng. Người bố muốn cho con trai của mình thấy một người nghèo có thể nghèo đến mức nào. Họ đã dành thời gian tham quan cánh đồng của một gia đình nghèo. Sau khi trở về, người bố hỏi cậu con trai:
– Con thấy chuyến đi thế nào?
– Rất tuyệt bố ạ!
Người bố hỏi:
– Con đã thấy người nghèo sống thế nào chưa?
– Vâng, con thấy rồi ạ!
– Vậy nói cho bố nghe, con học được gì từ chuyến đi này?
Cậu bé trả lời:
– Chúng ta có một con chó, họ có bốn. Chúng ta có bể bơi, họ có những con sông. Chúng ta dùng đèn vào ban đêm, còn họ có những ngôi sao. Chúng ta có những bức tường để bảo vệ mình, họ có bạn bè. Chúng ta có ti vi, còn họ dành thời gian cho gia đình và họ hàng.
Cậu bé nói thêm:
– Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào!
Người bố vô cùng ngạc nhiên, ông nhìn cậu con trai, mỉm cười đáp:
– Chúng ta không giàu có chỉ vì có nhiều tiền. Tình yêu, lòng trắc ẩn, gia đình, tình bạn, những giá trị đích thực mới khiến chúng ta thực sự giàu có con ạ!
(“Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào?”, dẫn theo http://quantrimang.com/cau-chuyen-y-nghia-ve-cuoc-song, 2018)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
- Biểu cảm B. Miêu tả
- Tự sự D. Thuyết minh
Câu 2. Xác định ngôi kể của truyện:
- Ngôi thứ nhất B. Ngôi thứ ba
- Kết hợp ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba D. Ngôi thứ hai
Câu 3. Theo văn bản, người bố muốn cho con trai của mình thấy điều gì khi dẫn con thăm thú một ngôi làng?
- một người nghèo có thể nghèo đến mức nào.
- một ngôi làng đẹp đến mức nào.
- một người có thể giàu có đến mức nào.
- để thấy mình giàu có đến mức nào.
Câu 4: Trong văn bản, các nhân vật chủ yếu được khắc họa ở phương diện nào?
- Hành động
- Trang phục
- Suy nghĩ
- Lời nói
Câu 5: Tại sao người con lại thấy chuyến đi thăm ngôi làng “rất tuyệt”?
- Vì cậu bé nhận ra những người dân trong làng nghèo như thế nào.
- Vì cậu nhận ra gia đình của cậu giàu có.
- Vì cậu thích được vui chơi cùng lúc với nhiều động vật.
- Vì cậu bé đã biết người nghèo sống như thế nào.
Câu 6: Lí do nào khiến nhân vật người bố “vô cùng ngạc nhiên” về con sau chuyến đi?
- Vì con được thăm thú, thưởng thức món ăn ở làng quê.
- Vì con thấy được sự cách biệt giữa giàu nghèo.
- Vì con thấy cuộc sống của hai bố con giàu có ra sao.
- Vì con đã nhìn thấy sự khác biệt trong cuộc sống của hai cha con và những người ở ngôi làng mà họ đến thăm, nhận thấy mình nghèo đến mức nào.
Câu 7: Tác dụng của trợ từ trong câu: “ – Vâng, con thấy rồi ạ!” là:
- Tạo tình cảm thân mật, yêu mến của con dành cho bố.
- Tạo sắc thái lễ phép, kính trọng của người con với bố.
- Nhấn mạnh vào cái con đã thấy.
- Dùng để hỏi.
Câu 8: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong đoạn văn: “Chúng ta có những bức tường để bảo vệ mình, họ có bạn bè. Chúng ta có ti vi, còn họ dành thời gian cho gia đình và họ hàng”.
Câu 9: Em có đồng tình với quan điểm của người bố “Tình yêu, lòng trắc ẩn, gia đình, tình bạn, những giá trị đích thực mới khiến chúng ta thực sự giàu có” trong văn bản không? Vì sao?
Câu 10: Qua câu chuyện, em rút ra được những bài học gì cho bản thân?
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm | ||||||||||||||||
| I | ĐỌC HIỂU | 6,0 | |||||||||||||||||
| Câu 1- 7: Mỗi câu đúng ( 0,5 điểm)
|
|||||||||||||||||||
| 8 | Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong đoạn văn: “Chúng ta có những bức tường để bảo vệ mình, họ có bạn bè. Chúng ta có ti vi, còn họ dành thời gian cho gia đình và họ hàng”:
– Các hình ảnh liệt kê: “những bức tường”, “ti vi”, “bạn bè, gia đình”, “họ hàng” – Biện pháp liệt kê nhân mạnh những sự khác biệt trong cuộc sống của hai cha con và những người ở ngôi làng mà họ đến thăm. Qua đó, thấy được suy nghĩ của cậu bé về giàu, nghèo. Từ đó giúp người đọc nhận ra giá trị tinh thần như tình bạn, tình yêu, tình cảm gia đình, họ hàng mới là những giá trị đích thực làm cho cuộc sống con người thực sự giàu có. – Giúp cho đoạn văn thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm. Hướng dẫn chấm: – Trả lời được 3 – 4 ý như đáp án: 1,0 điểm. – Trả lời được 2 ý như đáp án: 0,5 điểm – Trả lời được 1 ý như đáp án: 0,25 điểm |
1,0 | |||||||||||||||||
| 9 | – Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân: đồng tình/không đồng tình/không hoàn toàn đồng tình.
– Lí giải hợp lí, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Đây là một định hướng: Đồng tình vì: + Tình yêu, lòng trắc ẩn, gia đình, tình bạn, những giá trị đích thực vì đó là những giá trị tinh thần làm cho chúng ta được sống đầy đủ hơn, phong phú hơn, trọn vẹn hơn. Đó là những thứ vô giá mà tiền bạc không mua được. + Sự giàu có về tình yêu, lòng trắc ẩn, tình cảm gia đình, bạn bè giúp cho mỗi người nhận thấy cuộc đời đầy ý nghĩa, đem lại sự giàu có về tinh thần, đem lại sức mạnh để con người lao động, cống hiến, … + Giúp mọi người gắn kết, xã hội văn minh, … – Không đồng ý vì: + Ngoài các giá trị như tình yêu, lòng trắc ẩn, gia đình, tình bạn, …thì cuộc sống của con người vẫn cần những giá trị vật chất khác để nuôi sống con người, để chữa bệnh, và phục vụ các nhu cầu khác. + Nếu chỉ thiên về giá trị tinh thần, con người sẽ đánh mất đi cơ hội để phát triển, làm giàu cho bản thân, gia đình và xã hội. + Có các giá trị vật chất xã hội mới có thể phát triển, … Hướng dẫn chấm: – HS bày tỏ quan điểm cá nhân và lí giải hợp lí, thuyết phục: 1,0 điểm. – HS bày tỏ quan điệm cá nhân và lí giải hợp lí nhưng chưa thật đầy đủ: 0,75 điểm. – HS chỉ bày tỏ quan điểm cá nhân, không lí giải: 0,5 điểm. – HS không trả lời hoặc trả lời nhưng lí giải không phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp huật: không cho điểm. |
1,0 | |||||||||||||||||
| 10 | HS rút ra 2 đến 3 bài học có ý nghĩa cho bản thân, phù hợp chuẩn mực đạo đức. Đây là định hướng:
– Chúng ta cần phải sống yêu thương, gắn bó, cần xây dựng các mối quan hệ gia đình, bạn bè, mối quan hệ giữa con người với con người tốt đẹp. – Ngoài những giá trị vật chất, mỗi người cần tạo cho mình một đời sống tinh thần phong phú, sống hòa mình với thiên nhiên, với mọi người xung quanh. – Cuộc sống cần có những trải nghiệm để có hiểu biết về cuộc sống, để nhận ra những giá trị đích thực của nó Hướng dẫn chấm: – Đưa ra được 2 ý nghĩa hợp lí: 0.5 điểm – Đưa ra được 1 ý nghĩa hợp lí: 0.25 điểm. |
0,5 | |||||||||||||||||
