Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Tĩnh dạ tứ
Câu 1: Vì sao bài thơ “Tĩnh dạ tứ” lại có sức lay động mạnh mẽ với người đọc?
Bài thơ thể hiện nỗi nhớ quê hương sâu sắc qua hình ảnh ánh trăng và cảm xúc chân thành. Dù ngôn từ giản dị, bài thơ vẫn gợi được sự đồng cảm bởi ai cũng từng có những khoảnh khắc cô đơn, nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn.
Câu 2: Hình ảnh ánh trăng trong bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng gì?
Ánh trăng là biểu tượng của sự thanh tĩnh, vĩnh hằng và gắn bó với quê hương. Trong bài thơ, trăng không chỉ là cảnh vật mà còn là cầu nối cảm xúc, gợi nhớ về nơi xa xôi thân thuộc.
Câu 3: Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để thể hiện cảm xúc?
Lý Bạch sử dụng phép đối, tương phản và hình ảnh ẩn dụ để diễn tả cảm xúc. Sự chuyển động từ “ngẩng đầu” đến “cúi đầu” thể hiện rõ sự thay đổi tâm trạng, từ quan sát thiên nhiên đến chìm vào nỗi nhớ quê.
Câu 4: Qua bài thơ, em cảm nhận được điều gì về con người Lý Bạch?
Lý Bạch là người có tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên và nặng tình với quê hương. Dù là thi sĩ nổi tiếng, ông vẫn mang trong mình nỗi cô đơn và khát vọng trở về, thể hiện sự gắn bó sâu sắc với cội nguồn.
Câu 5: Nếu được viết tiếp một câu thơ sau “Tĩnh dạ tứ”, em sẽ viết gì? Vì sao?
Ví dụ: “Trăng sáng soi lòng, lệ khẽ rơi.” Câu thơ thể hiện sự tiếp nối cảm xúc nhớ quê, ánh trăng không chỉ soi cảnh mà còn soi vào tâm hồn, làm dâng lên nỗi buồn và sự xúc động.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Tĩnh dạ tứ (Lý Bạch)
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Tĩnh dạ tứ
(Lý Bạch)
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Câu 1. Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?
- Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- Thất ngôn bát cú Đường luật
- Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật
- Ngũ ngôn bát cú Đường luật
Câu 2. Phương thức biểu đạt của bài thơ là?
- Biểu cảm
- Tự sự
- Miêu tả
- Nghị luận
Câu 3. Chủ đề của bài thơ là gì?
- Đăng sơn hữu ức (lên núi nhớ bạn)
- Vọng nguyệt hoài hương (trông trăng nhớ quê hương)
- Sơn thủy hữu tình (non nước hữu tình)
- Tức cảnh sinh tình (trước cảnh sinh tình)
Câu 4. Chữ “vọng” trong bài thơ có nghĩa là gì?
- Trông xa
- Cúi xuống
- Cảm nghĩ
- Ánh sáng
Câu 5. Hai câu đầu bài thơ miêu tả cảnh gì?
- Miêu tả hình ảnh ánh trăng trong đêm thanh tĩnh
- Miêu tả hình ảnh trăng và sương
- Miêu tả nhân vật ngắm trăng
- Cả 3 đáp án trên đều đúng
Câu 6. Dòng nào nêu đúng nội dung của hai câu cuối bài thơ?
- Thể hiện tình cảm của tác giả nhớ mong quê hương, chốn cũ
- Thể hiện nhẹ nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa nhà trong cảnh đêm trăng thanh tĩnh
- Nỗi nhớ mong quê hương, chốn cũ trong lòng tác giả
- Cảnh đêm trăng đẹp, huyền ảo, nhiều mộng mị
Câu 7. Biện pháp nghệ thuật nào nổi bật nhất trong bài thơ?
- Phép đối
- Phép tương phản
- Phép điệp
- Phép so sánh
Câu 8. Vầng trăng sáng trong thơ Lí Bạch thể hiện ý nghĩa nào sau đây?
- Biểu hiện tình yêu thiên nhiên
- Biểu hiện tình yêu quê hương sâu nặng
- Biểu hiện tình quê của Lí Bạch trong sáng, đầy ắp, nguyên vẹn như vầng trăng
- Tất cả đều đúng.
Câu 9 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ.
Câu 10 (1,0 điểm) Em hãy chỉ ra sự thống nhất, liền mạch của suy tư, cảm xúc trong bài thơ qua các động từ nghi (ngỡ là), cử (ngẩng), đê (cúi), tư(nhớ).
HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
| Câu | Nội dung cần đạt | Điểm |
| Câu 1 | C. Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật | 0,5 điểm |
| Câu 2 | A. Biểu cảm | 0,5 điểm |
| Câu 3 | B. Vọng nguyệt hoài hương (trông trăng nhớ quê hương) | 0,5 điểm |
| Câu 4 | A. Trông xa | 0,5 điểm |
| Câu 5 | A. Miêu tả hình ảnh ánh trăng trong đêm thanh tĩnh | 0,5 điểm |
| Câu 6 | B. Thể hiện nhẹ nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa nhà trong cảnh đêm trăng thanh tĩnh | 0,5 điểm |
| Câu 7 | B. Phép tương phản | 0,5 điểm |
| Câu 8 | D. Tất cả đều đúng. | 0,5 điểm |
| Câu 9 | – Tác giả sử dụng phép đối ở hai câu cuối: “Ngẩng đầu nhìn trăng sáng / Cúi đầu nhớ cố hương”.
– Phép đối có tác dụng làm cho người đọc thấy được rõ hơn sự nhớ quê hương, chìm đắm trong nỗi nhớ, trăng thấm đẫm buồn của nhà thơ. |
1,0 điểm |
| Câu 10 | – Bốn động từ “nghi, cử, đê, tư” cho chúng ta thấy được mạch cảm xúc của bài thơ. Đó là chủ thể trữ tình, chủ thể hành động ở đây chính là tác giả.
– Cảm xúc vận động rất nhanh: nhân vật trữ tình bị tỉnh giấc thì nhận ra ánh trăng lọt vào khe cửa, ngỡ như là sương rồi ngẩng lên như là một hành động xác nhận. Nhưng rồi chính khoảnh khắc ngẩng đầu lại là giây phút nhà thơ nhớ về quê hương. |
1,0 điểm |
