Thi vào 10: Tiếng hót con chim đen của Trương Tiếp Trương (đề chính thức tỉnh Yên Bái 2025 2026)

Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Tiếng hót con chim đen của Trương Tiếp Trương

Đề đọc hiểu thi vào 10: Tiếng hót con chim đen được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Yên Bái năm 2025 2026

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Lược trích: Hai cha con ông Tư đã sống ở bìa rừng núi Hòn Heo được mười năm. Tâm mồ côi mẹ năm lên bốn tuổi. Ông Tư ở vậy, một mình gà trống nuôi con. Ngoài một miếng rẫy con con để trồng mít và hoa màu, ông hầu như không có nguồn thu nhập nào khác. Có chăng là mùa nước lũ, nước tràn về bưng¹ trũng dưới chân núi Hòn Heo, nước trắng xóa mênh mông mồng, cá về đàn đàn lũ lũ, hai cha con cũng đi bắt cá, chuột đồng, cuốn núm².)                                                                                                                                Tâm có một bí mật, mà nếu nói ra, thế nào cha nó cũng cho là dở hơi. Tâm mới phát hiện một con chim rất lạ ở sau đồi. Nó đen như chiếc héo bèo, nhưng lại không phải héo bèo. Tiếng hót của nó khác lạ. Không phải tiếng hót của các giống chim thường. Có một cái gì đó rất quyến rũ trong tiếng hót của con chim này, chỉ có trước đây Tâm chưa nhìn thấy. Và điều đặc biệt là nó dường như rất thân thuộc. Có đôi lần, Tâm lặng lẽ đi theo lối mòn, thì lại bắt gặp nó, cái miệng nhỏ xíu, nhấp nháy. Phát ghét nếu ta lén nhìn lắm lắm. Tâm có cảm giác như đứa trẻ mồ côi vừa tìm thấy mẹ. Như gặp lại người thân đã mất, rượt đuổi hoài trong những giấc mơ.                                                                 

Bây giờ mà đốt rẫy, Tâm biết thế nào lửa cũng bén tới cái gia đình bé nhỏ tội nghiệp kia. Nghĩ tới cảnh đó, tự nhiên Tâm buông điếu. Nó rớm rớm nước mắt. Cha nó càng lẩy làm lạ. Nó nhìn cha, nói khẩn khoản: “Cha, con nhớ mẹ quá… Cha hứa với con, mai hãy đốt rẫy nghe cha”.                                                                                                        Ông Tư lây làm lạ. Giữa hai chuyện đốt rẫy và chuyện nó nhớ mẹ, có liên quan gì nhau? Nhưng dạo này ông đã quen với việc không hiểu nổi con mình, nên ông lặng thinh, khe khẽ gật đầu. Ăn cơm xong, Tâm cập cập xuống núi. Nó chào ông Tư: “Con ai học đây. Hôm nay rước xuống rồi, cha khỏi chèo ghe đưa con”.                                                                                           

Con đường qua bến kia cánh đồng vẫn còn ngập nhưng Tâm lội được. Nửa tiếng sau nó đã vào lớp. Ngồi trong lớp mà nó cứ nhấp nhổm không yên, mắt nhìn ra cửa sổ về phía đồi. Nơi đó là Hòn Heo hắt như cục mối mọc nham nhở. Ở ngọn đồi tiếp giáp chân núi, là rẫy nhà ông Tư, cha nó, mà nói đầy, ngồi trong lớp học nhìn ra cửa sổ có thể thấy lù lù. Và rồi một lần khi dắt lên lên vườn lên từ sau rẫy nhà nó. Và Tâm trắc ẩn xô giáo cho nghỉ học sớm, nhà có chuyện gấp. Nó chạy như bay về nhà. Lúc đi nhà tiếng hót lạ về chỉ khoảng mười phút.                                                                                            

Lửa lúc này đã bén ngắt. Tâm chạy vòng qua đám lửa, lại đầu trên. Ôi thôi, lửa đã tiến rất sát lùm cây có tổ nó và con chim lạ, nó thấy bứt rứt khôn tả. Tâm cố len lỏi để nhìn rõ hơn. Chim mẹ đang đạp cánh trong tuyệt vọng. Phải làm sao đây? Có đủ thời gian cho nó leo lên ngọn cây, mang cái tổ xuống rồi trở lại ngược rò ra hay không? Nếu Tâm không làm như vậy, chắc con chim mẹ sẽ chết chung với hai con của nó. Khi đó ai sẽ hót cho nó nghe, tiếng hót thân thuộc như một người quen, một người mà nó luôn tiếc nhớ.                                                  Rồi Tâm nhắm mắt làm liều. May sao lúc đỏ thím hai đang phơi bắp ngoài sân và tự hỏi sao ông Tư năm nay đốt rẫy sớm thế, rồi lại tự hỏi sao thằng con ông làm gì mà chạy vô đám lửa vậy, sao mà liều mình thế không biết. Nhưng thím nghĩ đây đâu phải lúc để hỏi, phải làm cái gì đó chứ. Và thím chạy sang nhà lẫn nhà ông Tư, dậm cẳng, dậm chân “Bớ Tư! Vô cứu con mày mau Tư ơi!”.                                                                                      

Khi Tâm mở mắt, nó nhìn thấy thím Hai. Nó mấp máy môi, thím Hai phải cúi xuống thật thấp mới nghe nó nói gì. “Mẹ đâu?”. Tâm rên rỉ. Thím Hai mím cười, thím nghĩ chắc nó còn mê. Thím chỉ sang giường bên. “Cha con kìa. Cha cũng không sao”. Tâm liếc nhìn cha, người cha chừng khẽ gối con cúm nướng, nó cũng chẳng khác gì con cúm nướng. Rồi nước mắt lăn dài, nó lại nói, “con mê đâu?”, thím Hai ngơ ngác. Có một điều kì diệu đã xảy ra với ba mẹ con con chim đen. Tâm đã ngã xuống trước khi kịp tới lùm cây, rồi sau đó được ông Tư cõng ra. Nhưng ngày khi ngọn lửa chẳng như muốn muốt sóng cơn mưa, một trận mưa cuối mùa ào ạt đổ xuống, dập tắt đám cháy.                                                                                                                                      

Một mai khi Tâm rời bệnh viện về nhà, nó sẽ lại được nghe tiếng hót con chim đen, trên những tàn tro. Tiếng nói thân quen như từ năm nào năm nào.                                                                                                                 

(Trích “Tiếng hót con chim đen”, Trương Tiếp Trương, Đàn vịt bơi qua sông, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)

Câu 1. (0,5 điểm) Chỉ ra lời người kể chuyện và lời nhân vật trong đoạn văn: Và thím chạy sang lán nhà ông Tư, dặn ông đừng đốt rẫy. “Bố Tư! Vô cứu con mấy mau Tư ơi!”                                                                                       Câu 2. (0,5 điểm) Xác định thành phần biệt lập trong câu văn: Ôi thôi, lửa đã tiến rất sát lùm cây có tổ con chim đen, khói nghi ngút ảo đục.             Câu 3. (1,0 điểm) Cho biết tác dụng của ngôi kể được sử dụng trong văn bản. Câu 4. (1,0 điểm) Vì sao khi bị ốm nặng, bị cha đánh, nhân vật Tâm lại nhìn cha, khẩn khoản: “cha, con nhớ mẹ quá…” Cha hứa với con mai hãy đốt rẫy nghe cha”?                                                                                               Câu 5. (1,0 điểm) Rút ra một thông điệp ý nghĩa từ văn bản và lí giải.